Het FODMAP dieet: hoe lang zou je in de eliminatiefase moeten blijven?

Het FODMAP dieet: hoe lang zou je in de eliminatiefase moeten blijven?

We horen veel verhalen over mensen die al een aantal maanden of een jaar bezig zijn met de eliminatiefase van het FODMAP arme dieet en nog steeds niet vooruit zijn gegaan of nog steeds zitten met veel vragen en onduidelijkheden. Een uitleg over de duur van het FODMAP arme dieet: hoe lang zou je deze moeten volgen!

Het FODMAP dieet bestaat uit verschillende fasen:

  1. Eliminatiefase: weglaten voedingsmiddelen hoog in FODMAPs, beperken voedingsmiddelen met beperkte hoeveelheid FODMAPs, eten van voedingsmiddelen laag in FODMAPs = FODMAP arm dieet
  2. herintroductiefase: groepen FODMAPs weer uitproberen en je gevoeligheid ontdekken per soort koolhydraat
  3. FODMAP voor de rest van je leven volgen als een WAY OF LIFE met elke dag FODMAPs in je dieet op jouw gevoeligheidsniveau

We praten dus over een FODMAP arm dieet waar we FODMAP rijke voedingsmiddelen weglaten totdat je deze hebt uitgetest.

Er zijn verschillende meningen over hoe lang je in de eliminatiefase van het FODMAP arme dieet zou moeten blijven, maar veel van deze adviezen zijn simpelweg niet goed onderbouwd en worden de wereld in geholpen door het fijne medium internet. Handig, maar soms is het verstandig om niet alles te geloven wat je kan vinden op het net. FODMAPs zijn niet slecht. De meeste voedingsmiddelen die veel FODMAPs bevatten zijn erg gezonde producten. Denk aan champignons, avocado en cashewnoten. Luister dus nooit naar iemand die zegt dat je zo lang mogelijk in de eliminatiefase van het FODMAP dieet moet blijven. Dit is NIET waar. Ons advies: blijf niet langer in de eliminatiefase dan nodig is. Maar hoe lang is dat…?

 

fodmap dieet, hoe lang

 

Eliminatiefase

Hoe lang zou de eliminatiefase moeten duren? Niet langer dan nodig! Na ongeveer een week zouden je darmen al flink tot rust moeten zijn gekomen. Mits je het dieet natuurlijk goed en strikt volgt en niet af en toe een uitstapje hebt gemaakt naar FODMAP rijke producten. Uit onderzoek is gebleken dat de darmflora na een aantal weken niet meer verandert of verbetert. Volg je het FODMAP arme dieet dus al meer dan 5 weken? Dan hoor je waarschijnlijk bij de groep mensen (25% van de mensen met PDS), waarbij het dieet niet effectief is. Veel FODMAP rijke voeding bevatten belangrijke voedingstoffen en zijn erg lekker. Daarom is het de bedoeling dat je na de eliminatiefase gaat kijken wat jouw tolerantiegrens voor deze voedingsmiddelen.

  • Een eliminatiedieet is een leerproces, niet een permanent dieet welke je de rest van je leven moet volgen.
  • De eliminatiefase moet in een paar weken jou al resultaten geven, het moet dus na een paar weken al duidelijk zijn of jij baat hebt bij het FODMAP principe. Al jouw klachten hoeven niet geheel te verdwijnen: als enkele klachten al flink verbeterd zijn dan heb jij al baat bij het dieet (denk aan krampen, pijn, opgeblazen buik). Gebruik je onze klachtenformulier?
  • Wees eerlijk tegen jezelf. Heb je jezelf echt strikt aan het dieet gehouden? Heb je echt voornamelijk FODMAP arme voedingsmiddelen gegeten en FODMAP rijke voedingsmiddelen weggelaten? Het is belangrijk om het FODMAP dieet zo strikt en kort mogelijk te volgen, zodat je de aandacht niet verliest. Het zou zonde zijn als je het dieet niet strikt volgt, anders ben je langer met het hele proces bezig dan nodig is.
  • Veel eerdere klinische studies over het FODMAP arme dieet hielden zich aan een vrij lange eliminatiefase van 6 tot 8 weken. Een recentere studie uit 2014 (Monash Universiteit, Emma Halmos et al.) wijst echter uit dat de grootste verandering in symptomen bij mensen met een prikkelbare darm syndroom plaats vindt in de eerste 7 dagen van het dieet en daarna enigszins gelijk bleven. Het is dus echt niet nodig lang in de eliminatiefase te blijven.

Herintroductiefase

  • Als je je beter voelt na een paar weken, dan is het tijd om verder te gaan! Tijd voor de herintroductiefase om te kijken welke producten je wel kan handelen (wellicht in beperkte of kleinere porties).
  • Tijdens de herintroductiefase is het de bedoeling om naast het te testen product, te eten volgens de basisprincipes van het FODMAP dieet. Zo duurt deze fase niet langer dan nodig.
  • Om een gevarieerde voeding binnen te krijgen, met voldoende voedingstoffen, is het belangrijk om het FODMAP dieet strikt te blijven volgen maar met zo veel mogelijk verschillende voedingsmiddelen die zijn toegestaan. Bijvoorbeeld: te veel amandelen kunnen voor problemen zorgen, maar een paar amandelen zijn FODMAP arm en juist erg gezond! Een paar weken alleen rijst en aardbeien zal wellicht een verbetering van symptomen opleveren, maar is niet goed voor de rest van je lijf! Nogmaals, hou zowel de eliminatiefase als de herintroductiefase niet langer dan noodzakelijk.
  • Veel mensen voegen FODMAP rijke voedingsmiddelen toe zonder extra klachten. Probeer het ook eens! Het kan zijn dat het wat langer duurt voordat jouw symptomen onder controle zijn. Maar zodra het beter gaat, kan je voedingsmiddelen gaan testen.
  • Veel FODMAP rijke voedingsmiddelen bevatten prebiotica die nodig zijn voor een gezonde darmflora. Herintroduceren en kijken welke FODMAP rijke voedingsmiddelen je kan eten zonder extra klachten is daarom erg belangrijk.

Klachten na eten FODMAPs

  • Als je diarree klachten hebt, dan krijg je dit meestal snel na eten van een FODMAP waar je overgevoelig voor bent. De osmotische effecten van deze FODMAPs zoals fructose en lactose (FODMAPs trekken extra vocht de darmen in waardoor pijn en diarree ontstaat) kunnen letterlijk niet meer plaatsvinden als ze het lichaam uit zijn. FODMAPs moeten aanwezig zijn om deze effecten te merken. Als je een zeer FODMAP arme voeding eet, dan zijn er geen FODMAPs in het lichaam en kunnen deze dus ook geen problemen opleveren. Bijvoorbeeld: je bent lactose intolerant en je eet roomijs op zaterdagavond. Je zal dan diarree kunnen hebben op zaterdagavond of zondagavond, maar zo rond zondagavond is alle lactose weg. Deze lactose kan niet meer zorgen voor osmotische effecten een paar dagen later.
  • Als je obstipatie klachten hebt, dan kan het langer duren na het eten van een FODMAP waar je overgevoelig voor bent. Het kan zijn dat door je trage stoelgang dat je na een paar dagen nog steeds wat FODMAPs in je lichaam hebt. Deze FODMAPs kunnen door de bacteriën in de dikke darm gefermenteerd worden (er kunnen gassen ontstaan). Je zou denken dat wanneer het overtollige gas weg is, het effect van de FODMAPs ook minder wordt of weg is. De meeste mensen met obstipatie zullen zich na een dag of twee ook beter voelen. Maar omdat FODMAPs de bacteriesamenstelling in de darmen kan voeden en veranderen, kan een verbetering van de klachten langer doorwerken. Er zijn dus mensen die na 5 tot 6 weken nog steeds weinig van het dieet merken, het kan dus zijn dat jij daar bij hoort. Let wel, dit is echter alleen het geval bij een zeer kleine groep mensen met obstipatie of een zeer trage stoelgang. Bij de meeste mensen met obstipatie of een trage stoelgang is verschil al merkbaar binnen een week.

Conclusie:

Als je het FODMAP arme dieet al langer dan 6 weken volgt (eliminatiefase) en je voelt je nog steeds niet beter, dan zal het FODMAP dieet helaas voor jou niet werken en heeft het weinig nut om nog langer het dieet te volgen. Dan kan je beter iets anders proberen in overleg met je behandelend arts of diëtist. Het duurt meestal 2 tot 3 weken om de darmen weer te ‘resetten’ en effecten te merken.

Probeer het FODMAP dieet, maar lees je eerst goed in zodat je weet waar je aan begint en niet per ongeluk FODMAP rijke producten binnen krijgt. Ons advies blijft altijd om het dieet met begeleiding te doen: bij een diëtiste die ervaring heeft met het FODMAP dieet of via ons online, persoonlijke FODMAP begeleidingsprogramma. Beide vaak vergoed door de verzekering! Niet iedere diëtiste past het FODMAP dieet exact hetzelfde toe. Veelal is dit omdat ze bekend is met jouw persoonlijke situatie. Maar blijf altijd kritisch: vragen mag en blijf altijd zelf ook goed geïnformeerd. Volg onze tips en trics en schrijf je in voor onze nieuwsbrieven en blogs om alles over het FODMAP dieet op de hoogte te worden gehouden!

fodmap boodschappen boek

Bron: Patsy Catsos, artikel hier: IBS-Free at last!

, , , , ,

21 Responses to Het FODMAP dieet: hoe lang zou je in de eliminatiefase moeten blijven?

  1. Avatar
    AMC Wijngaard 4 maart 2015 at 17:11 #

    Hallo, ik ben n vrouw van 62 , heb al jaren last van maagzuur en buikpijn onregelmatige stoelgang en n vol gevoel . slikte altijd pillen tegen maagzuur sinds n week heb ik via de dietiste het advies gekregen om het FODMAP dieet te gaan volgen , het is voor mij n openbaring geen buikklachten , geen maagzuur , en ben nu zelfs 1 kilo afgevallen en ik heb ook mn pillen voor mn maag al een week niet geslikt omdat ik helder wou krijgen waar ik wel en niet tegen kan ,ik ben er tot nu toe erg blij mee en zit erg goed in mn vel , voor mij werkt het geweldig

    • Foodie Mirte
      Foodie Mirte 4 maart 2015 at 17:41 #

      Beste mevrouw Wijngaard,

      Wat ontzettend fijn dat je klachten nu al zo zijn verminderd! Blijf dus niet te lang in deze fase, ga over bijvoorbeeld een week de herintroductie.

      Succes en plezier met het uitvogelen wat je allemaal wél kan blijven eten!

      Groet, Mirte & Sigrid

  2. Avatar
    Peyta 22 mei 2015 at 04:16 #

    Dag Mirte,
    Op zich een duidelijk artikel. Wat ik nog steeds niet helemaal begrijp, is hoe je in een paar maanden tijd alle producten zou kunnen testen, als je steeds weer terug moet naar het basis low-fodmap. Dan heb je van één groep iets getest, maar er zijn nog zoveel andere producten binnen dezelfde groep. Dan ben je toch eindeloos bezig? Of begrijp ik iets verkeerd?
    Ik heb een paar jaar pds, ben een jaar geleden met fodmap gestart, leek toen wel verbetering te geven, maar ik kon het om persoonlijke reden niet volhouden in de herintroductiefase, toen ik bezig was om allerlei andere dingen te testen. Werd er ook wat ontmoedigd van. Ben toen weer ‘alles’ gaan eten, behalve de dingen die echt heel duidelijk waren (bloemkool, rode bieten, ui). Omdat ik nu wel weet waar fodmaps in zitten, probeer ik er wel rekening mee te houden.
    Ik heb een veel te trage darmwerking, geen obstipatie in de gangbare zin van het woord, maar ik merk onmiddellijk dat m’n darmen een soort van stil komen te liggen als ik iets ‘verkeerds’ eet.
    De afgelopen weken in toenemende mate enorme zwelling van maag en buik na alles wat ik eet/drink, en gaat ook nauwelijks meer weg. Alsof ik zonder overdrijven 9 mnd zwanger ben, terwijl ik normaal gewoon slank ben. Maar normaal is niet meer te zien, op geen enkel moment van de dag. Pijnlijk en erg vervelend. Volgens de huisarts toch niet anders dan overprikkelde darmen…
    Zou het mss toch zin hebben weer een paar weken back to the fodmap basics te gaan?
    Groeten,
    Peyta

    • Foodie Mirte
      Foodie Mirte 22 mei 2015 at 15:05 #

      Hoi Peyta,

      De herintroductiefase werkt inderdaad net iets anders! Het is de bedoeling dat je alle GROEPEN fodmaps apart test, maar uit elke groep eerst één product en later soms nog een ander product om te checken of de reactie echt positief of negatief is. Als je melk hebt getest en je krijgt hier last van, kan je bijvoorbeeld nog yoghurt testen (omdat dit vaak beter valt). Als ook dit niet goed valt in een kleine portie kan je concluderen dat lactose niet erg geschikt is voor jouw darmen en dat je lactoseproducten het liefst zoveel mogelijk laat staan. Maar die grens is ook weer bij iedereen anders en het is zeer belangrijk om die grens op te zoeken zodat je vaak nog wel wat van bepaalde producten kan eten maar niet te veel. Wat ik je sterk aanraad is om dit dieet niet alleen te doen maar met goede begeleiding van ons of een diëtiste in de buurt die er al langer mee werkt. Het FODMAP dieet is niet erg verstandig om helemaal zelfstandig te doen omdat je dan dus op dit soort vragen en onnodig lange try-out periodes stuit.

      Groet, Mirte & Sigrid

      • Avatar
        Peyta 23 mei 2015 at 04:39 #

        Dag Mirte en Sigrid,
        BEdankt voor de reactie. Begrijp ik het dan goed dat je niet ieder product hoeft langs te gaan als je elke groep getest hebt met bv 2 producten? Ik weet bv dat bloemkool (polyolen) een absolute no-go is, zou ik dan ook de andere polyolen moeten mijden of evt nog één proberen? Maar ui (fructanen) is ook een rampenplan, terwijl kikkererwten (idd kleine hoeveelheid) wel goed gaat.
        Ik heb eerder begeleiding van dietiste gehad, maar die zei dus juist dat ik elk product langs moest gaan… Later in overleg met haar en met de huisarts besloten te stoppen vanwege persoonlijke reden. Evt. zou het nu wel weer kunnen, misschien. Ik ga dat idd niet zelf doen, maar wil eerst uitvogelen of het evt. zin heeft. Want er is een heleboel aan de hand, en ik ben een beetje klaar met allerlei hulpverleners, artsen, therapeuten en elke keer weer nieuwe trajecten:).

        • Foodie Mirte
          Foodie Mirte 23 mei 2015 at 17:07 #

          Dat klopt inderdaad. Helaas klopt het niet wat je diëtiste je heeft verteld: erg vervelend! Ik snap dat het een hele achtbaan kan zijn met allerlei medisch personeel, maar probeer vol te houden! Zoek goede begeleiding mocht je het FODMAP dieet eventueel wel volledig wilt volgen en lees je goed in in de stof zodat je niet voor een lange periode van vallen en opstaan komt te staan maar zodat je deze periode zo kort mogelijk maakt: dat is de energie die erin steekt tenminste waard! Succes en mocht je voedingsadvies van ons wensen mag je ons altijd mailen. Groet, Mirte & Sigrid

  3. Avatar
    Charlotte 12 juni 2015 at 11:59 #

    Ik volg het FODMAP-dieet nu een week en sinds dag 1 zijn mijn klachten verdwenen. Ik had behoorlijk (dagelijks) last van een opgeblazen buik, winderigheid en buikpijn.
    Hoe lang zal ik het dieet aanhouden, hoe lang heeft de darmflora nodig om te herstellen?

    • Foodie Sigrid
      Foodie Sigrid 13 juni 2015 at 10:03 #

      hoi Charlotte
      Super dat je met het FODMAP-dieet zo snel je klachten zijn verdwenen. Het beste is om zo snel mogelijk te herintroduceren, je darmen herstellen zich dan het beste. Na de herintroductie zou je nog een probiotica kunnen nemen. Succes!

    • Avatar
      Mier 23 april 2019 at 19:03 #

      Ik loop al minstens 38 jaar rond met buikpijn. (Ben 44) Afgelopen 3 jaar alleen maar verergerd. 2 jaar geleden zijn ze pas erachter gekomen dat ik dolichocolon heb (een bochtige en veeeeel te lange dikke darm) Ik volg het dieet nu 3 dagen op advies van mijn HA.. (dus zonder begeleiding) Ik moet dit een maand volhouden en dan terug een afspraak met de dokter maken. Helaas heb ik nu nog steeds, zoals voorheen, buikpijn en een (ik ben 7 maanden in verwachting) opgezette buik/maag. Meestal binnen de 5 minuten na het eten al. Kan het zijn dat het bij mij iets langer duurt voor ik iets ga merken?! Ik houd me strikt aan de groene producten.
      Ik zal morgen de HA ook even raadplegen.

      • Foodie Sigrid
        Foodie Sigrid 29 april 2019 at 20:44 #

        Beste Mier/Mirella,

        Ik zou het dieet zeker niet op eigen houtje gaan volgen als je zwanger bent! Sowieso raad ik niet aan om het dieet uberhaupt te volgen tijdens zwangerschap, zie ook onze blog. https://www.fodmapfoodies.nl/blog/2015/10/14/zwanger/

        SUcces

        • Avatar
          Mier 1 mei 2019 at 20:59 #

          Hahahaha. Sorry. Het was bedoeld als; mijn buik ziet eruit als een 7 mnd buik! Oeps. Na anderhalve week gaat het een stuk beter en ben al een paar dagen buikpijn vrij! Wat een verschil met al die dagen voor het dieet. Ik hoef m’n leven eens niet te laten bepalen door mijn buikpijn. Ik heb de huisarts gebeld en deze zegt dat ik het gewoon een maand op eigen houtje mag doen. Zolang ik me maar aan de lijst houd. Ik voel me een heel ander mens, dus voor mij heeft dit dieet al veel gedaan. En dat op zo een korte periode. Nog 2 1/2 week te gaan. Daarna naar de dokter terug en op naar fase 2. Heel veel S6 met jullie geweldige blogs en recepten. Ik heb er al veel aan gehad.. 😉 Grtjs.

          • Foodie Sigrid
            Foodie Sigrid 1 mei 2019 at 21:38 #

            Oh hihi nou super dat het zo goed gaat!

  4. Avatar
    paul 1 november 2015 at 14:56 #

    hallo,
    ik volg nu het fodmap dieet sinds ruim 4 weken maar in plaats dat het beter gaat gaat het steeds slechter. is het verstandig om te stoppen of toch beter om de eliminatie periode vol te houden?

    • Foodie Sigrid
      Foodie Sigrid 5 november 2015 at 20:44 #

      Beste Paul

      In het begin kan het slechter gaan maar als het nog steeds slechter gaat is het inderdaad een heel goed idee om te stoppen. Een andere idee is om een gespecialiseerde dietist te zoeken. Wellicht volg je het dieet niet volledig juist of is er meer aan de hand? Succes!

  5. Avatar
    mireille brands 31 januari 2016 at 19:39 #

    ik zoek een fodmap dietist in enschede of omstreken,zijn die ergens te vinden???

  6. Avatar
    MarjanMarjan 8 januari 2017 at 00:23 #

    Ik lust mij hele leven al geen melk, yoghurt, vla en dergelijke. Wel eet ik graag (geiten)kaas. Voor de herintroductie van lactose wordt melk aangeraden. Zou ik ook gewoon een kaas die op de ‘rode lijst’ staat kunnen nemen om uit te proberen?

    • Foodie Sigrid
      Foodie Sigrid 8 januari 2017 at 21:21 #

      hoi Marjan,

      Ja hoor dat kan zeker! Je kan ook geitenmelk proberen omdat geitenmelk hoog in lactose is.

      groet Sigrid

  7. Avatar
    Chandelle 3 mei 2017 at 21:56 #

    Hallo,

    Ik zit nu in de vijfde week van de eliminatiefase. Zolang als ik mij kan herinneren heb ik onverklaarbare buikpijnen, opgeblazen gevoel met bolle buiken en obstipatie. Ik ben geen moeilijke eter en heb daardoor weinig moeite met deze eerste fase van het dieet. Ik wil zo graag van de klachten af dat ik er ondertussen alles voor over heb. Soms moet ik uren in bed liggen met hevige koliekpijnen. Nu ik gestart ben met dit dieet lijken de pijnen beter onder controle, maar de opgeblazen buiken en obstipatie blijven sterk aanhouden en zijn zelfs in patroon veranderd. Als ik nu naar de wc moet dan heb ik zachte ontlasting maar veels te weinig en daarna houd ik erg pijnlijke krampen in mijn darmen over. Ik vraag me af of ik de eliminatiefase moet doorzetten of dat dit voor mij geen zin heeft. Ik ben zeer positief over de mindere pijnen die ik voorheen had, maar ik vraag me af of het wel normaal is dat de obstipatie klachten aanhouden na de eerste 5 weken. Ik word steeds meer wanhopig want ik wil echt een normale buik.

    • Foodie Sigrid
      Foodie Sigrid 5 mei 2017 at 23:44 #

      Beste Chandelle,

      Wij raden je aan zsm een fodmapdietist op te zoeken! Want te lang erge obstipatie is echt niet nodig

      http://www.fodmapdietist.nl/

      Succes!

      groet Sigrid en Mirte

  8. Avatar
    Sandra 28 oktober 2018 at 14:57 #

    Beste Sigrid,
    Op dit moment zit ik in mijn eerste week van mijn fodmap dieet, ik doe dit via een voedingsdeskundige
    Het volgende:
    – Mij werd gelijk probiotica geadviseerd. Maar nu lees en hoor ik dat je dat pas in de 2e fase mag gebruiken.
    – Ook al ben ik nog maar zo kort bezig merk ik al verschil, minder tot geen buikpijn meer, maar…. ik heb soms het gevoel als mn maagzuur naar bovenkomt, is dat normaal?
    Alvast bedankt.

    • Foodie Sigrid
      Foodie Sigrid 4 november 2018 at 21:47 #

      Beste Sandra
      – probiotica wordt meestal vanaf of na 2e fase geadviseerd. Het kan prima dat jouw dietist al probiotica al direct adviseert, dat kan met jouw medische geschiedenis te maken hebben.
      – super dat je al verschil merkt. Maagzuur heeft niets met FODMAP te maken. Je kan dit wel bespreken met je dietist.

Geef een reactie