Inloggen

FODMAP

Wat is het FODMAP dieet

Het laag FODMAP dieet oftewel The Low FODMAP diet is ontwikkeld en in de praktijk getoetst door wetenschappers aan de Monash Universiteit in Melbourne, speciaal voor mensen met het prikkelbare darm syndroom en voor mensen met coeliakie of IBD met prikkelbare darm klachten.

Australie

Op de Monash universiteit van Melbourne hebben professor Peter Gibson en Susan Shepherd het FODMAP dieet ontwikkeld. Dr Sue Shepherd is een Advanced Accredited Practising Dietitian en een Advanced Accredited Nutritionist. Ze is gespecialiseerd in de behandeling van voedselintolerantiess. Peter Gibson is hoogleraar en directeur van Gastro-enterologie in The Alfred en Monash University in Australie, en voorheen hoogleraar Geneeskunde en hoofd van de Eastern Health Clinical School. Het FODMAP-beperkte of laag FODMAP dieet is een voeding waaruit gedurende minimaal 2-6 weken een aantal producten wordt weggelaten. Denk aan sommige groentes, fruitsoorten, tarwe en zuivelproducten. Er is een Engelstalige app, namelijk The Monash University LOW FODMAP app waar veel voedingsmiddelen uit Australie getest zijn op aanwezigheid van FODMAPs.

 

Onderzoeken

Er is een groeiend aantal wetenschappelijke onderzoeken uit de hele wereld ter ondersteuning van het feit dat het verminderen van FODMAPs in de voeding kan helpen bij verminderen van klachten bij mensen met het prikkelbare darm syndroom (PDS) of andere functionele darmklachten (FGA). Het FODMAP-dieet is geen rage dieet: het dieet wordt ondersteund door wetenschappelijk bewijs en het gebruik ervan neemt internationaal toe. Bijvoorbeeld in een wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd in het Verenigd Koninkrijk werd bewezen dat het lage FODMAP dieet heel effectief is in het verlichten van de symptomen (76% van de deelnemers bereikte symptoomcontrole). Het Martini Ziekenhuis in Groningen heeft in 2014 een onderzoek uitgevoerd met 30 patiënten met PDS, die door hun arts waren geselecteerd. De groep moest het dieet 6-8 weken strikt volgen. Daarna werden hoge FODMAP-producten weer opnieuw geïntroduceerd in de voeding. De patiënten kregen begeleiding van de diëtisten uit het ziekenhuis. Van de 30 patiënten had maar liefst 73% minder klachten door het volgen van het dieet. Na de herintroductie bleken er onder andere overgevoeligheden voor lactose, voor polyolen (koolhydraten die bijvoorbeeld in kool, peulvruchten en zoetstoffen voorkomen) en fructanen (koolhydraten in fruit en honing). Twee patiënten zijn voortijdig afgehaakt, omdat ze verstopping kregen door het dieet. De onderzoekers hebben goede hoop dat het FODMAP-dieet een effectieve behandeling voor de meeste mensen met het prikkelbare darmsyndroom, ook al omdat het uit onderzoek in andere landen blijkt. En zo zijn er steeds meer onderzoeken. In het voorjaar 2014 heeft het Martini ziekenhuis een artikel over het dieet gepubliceerd in het Nederlands tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG).

Wat zijn Fodmaps

FODMAPs zijn voedingsstoffen (moleculen), die klachten zoals gasvorming en buikpijn kunnen veroorzaken. De voedingsstoffen zijn korte keten koolhydraten en verwante alcoholen: oligosaccharide van fructose (fructanen) en galactose (galactanen), disachariden (lactose), monosacchariden (fructose), en suiker alcoholen (polyolen) zoals sorbitol, mannitol, xylitol en maltitol. Deze voedingsstoffen worden slecht of niet opgenomen in de dunne darm en komen in de dikke darm terecht.

Darmklachten

Heb jij ook last van je darmen en het gevoel dat voeding een oorzaak kan zijn? Zo ja, dan kan het nuttig zijn om te onderzoeken welke stoffen of voeding hiervoor verantwoordelijk zijn. Veel mensen met darmklachten hebben last van winderigheid en/of een opgeblazen gevoel, vaak veroorzaakt door te veel gassen in de darmen. Gassen worden geproduceerd bij de dikke darmbacteriën door zich te voeden met ongeabsorbeerde moleculen. Dit proces heet fermentatie.

Onze voeding bestaat uit vetten, eiwitten, koolhydraten, vitaminen en mineralen. Veel koolhydraten zoals voedingsvezels worden slecht verteerd en niet geabsorbeerd in de dunne darm. Voedingsvezels die onoplosbaar zijn kunnen niet gefermenteerd (opgegeten) worden door bacteriën in de darm, terwijl vezels die oplosbaar zijn wel worden gefermenteerd door de darmbacteriën. Sommige enkelvoudige korte keten suikers (oligosacchariden) en suikeralcoholen zijn ook onverteerbaar en/of kunnen niet geabsorbeerd worden door de darm, maar worden afgebroken door de darmbacteriën tot gassen.

Heb je ook last van gassen en winderigheid? Probeer eens om minder koolhydraten te eten, vaak gaat het dan met de klachten ook beter. Om blijvend minder klachten te krijgen is het handig om uit te zoeken welke koolhydraten bij jou klachten geven.

De korte keten suikers/koolhydraten waar veel mensen met darmklachten last van hebben worden gefermenteerd door de darmbacteriën (de fastfood voor de bacteriën). Deze korte keten suikers worden de FODMAPs genoemd. FODMAPs kunnen behalve gassen en winderigheid ook diarree, pijn, krampen en obstipatie geven.

FODMAP koolhydraten worden door iedereen slecht opgenomen. Alle FODMAPs die niet geabsorbeerd zijn in de dunne darm, gaan naar de dikke darm. Daar worden de koolhydraten snel gefermenteerd, oftewel omgezet door de darmbacteriën die daar aanwezig zijn. Dit resulteert in productie van stoffen en gassen, waardoor de darm opzwelt. Bij mensen met gevoelige darmen (spastische darm, pds) geeft dit een opgeblazen gevoel en winderigheid. Ook kunnen deze koolhydraten vocht aantrekken in de darm, waardoor de darm opzwelt. Door de druk krijg je een opgeblazen buik en pijn. Voorbeelden van deze koolhydraten zijn lactose (melksuiker), fructose (vruchtensuiker) en koolhydraten uit tarwe, kool en bonen.

 

FODMAP dieet volgen

Als je besluit om het fodmapdieet te gaan volgen is het van groot belang dat het zeker is dat je klachten op PDS berusten en niet op een andere ziekte. Daarom adviseren we je om, voordat je met het dieet begint, met je huisarts te overleggen.

Fodmap dieet bestaat uit 2 fases: eliminatie en herintroductie

Het laag FODMAP dieet bestaat uit 2 delen: het eliminatie dieet vervolgens gevolgd door herintroductie om erachter te komen waardoor de klachten veroorzaakt worden. De richtlijnen adviseren een aantal weken durend dieet om de inname van voedingsmiddelen met hoog FODMAPs flink te verminderen. In het dieet worden in eerste instantie ca 4 weken lang al deze koolhydraten weggelaten uit de voeding. Dat is een behoorlijk streng dieet, dus een diëtist inschakelen voor de begeleiding is geen overbodige luxe. Veel mensen ervaren in deze zogenoemde ‘eliminatieperiode’ al heel veel verlichting van hun klachten. In de weken erna wordt steeds weer een groep koolhydraten toegelaten in de voeding. Bijvoorbeeld fructose (appels,  mango, honing) of lactose (melk, yoghurt). Als de klachten dan terugkomen, is het duidelijk wat de boosdoeners zijn. Dan keer je weer terug naar het basisdieet en probeer je na een paar dagen een ander koolhydraat uit. Uiteindelijk heb je een dieet op maat, zonder de koolhydraten die bij jou klachten geven. Dat dieet kun je blijvend volgen om klachten te voorkomen. Het is per persoon verschillend hoeveel FODMAP inname kan worden getolereerd voordat symptomen worden veroorzaakt. Herintroductie van FODMAPs is een essentieel onderdeel van het proces. Het wordt aanbevolen om het dieet te volgen onder begeleiding van een diëtist, bij voorkeur een specialist in gastro-intestinale voeding.

Op onze site kan je fodmap dieet lijsten gratis downloaden!

Begeleiding van de diëtist

Het FODMAPdieet is geen simpel dieet. Het dieet is echter nieuw en nog niet bij alle diëtisten en huisartsen bekend. Het kan daardoor moeilijk zijn om een diëtist te vinden die bekend is met dit dieet.De dietist zal voor de 1e fase (eliminatiefase) adviseren welke voedingsmiddelen die rijk zijn aan FODMAPs vermeden moeten worden. Na deze strenge lage FODMAP restrictie, zullen mensen die het dieet volgen weer naar de diëtist.  De diëtist:
a) beoordeelt hoe goed je reageert op de dieetbeperkingen, en
b) bespreekt jouw individuele tolerantie niveau
c) helpt met voldoende variatie in je voeding
d) helpt om te voorkomen dat je (op lange termijn) geen voedingstekorten krijgt
e) helpt bij het lezen van etiketten en hoe om te gaan met feestjes en uit eten gaan.

Fodmap Foodie Sigrid van der Marel is de eerste Nederlandse diëtist die KCL gecertificeerd FODMAP diëtist is. Neem met haar contact op voor advies of begeleiding, zie ook haar andere site hetdieetadvies.nl

KCL FODMAP certificaat

3 Responses to FODMAP

  1. Lucie van Dijk 26 juni 2016 at 17:03 #

    Begin 27.6.2016 met het fodmapdieet via een dietiste. Ik zal mijn peperkoek erg missen en zoek daarom naar een eenvoudig recept hiervoor. Ben geen keukenprinses.

  2. Lucie van Dijk 26 juni 2016 at 17:04 #

    Zoek naar een eenvoudig recept voor ontbijtkoek. Ben geen keukenprinses

Geef een reactie

Pin It on Pinterest